داوطلبین

 چرا انجام دادن خدمات داوطلبانه در جامعه ضروری است ؟

سازمان های رسمی یا انجمن های مردم نهاد ، به علت گستردگی حوادث ، مشکلات جوامع و بیماریها و اختلالات گوناگون رو به رشد ، بدون استفاده از نیروهای داوطلب از عهده انجام مطلوب وظایف خود برنمی آیند. علاوه بر این انجام امور به وسیله داوطلبان، هزینه ها را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد، زیرا استفاده از نیروهای رسمی مزد بگیر باعث افزایش هزینه ها میشود. از طرفی داوطلبان انگیزه قویتری برای این نوع کارها دارند.

 خدمات داوطلبانه چیست ؟

«خدمات داوطلبانه، خدماتی است که فرد داوطلب آن را با میل و اختیار انجام می دهد و نه به علت عوامل اجتماعی ، اقتصادی و سیاسی که بر او تحمیل شده باشد و هدف از آن ارائه خدمات به مردم آسیب پذیر و آسیب دیده جامعه است نه کسب منافع مادی»‌.

داوطلب کیست:

داوطلب به کسی گفته می شود که به میل و رغبت و انگیزه شخصی قوی برای ارائه خدمت به همنوع خود بدون هیچ گونه دستمزد یا چشم داشتی اعلام آمادگی می کند. امروزه همه انجمن ها برای هدایت و رهبری فعالیت های خود، به داوطلبان وابسته اند. اگر چه اعضا نیز نقش مهمی را در کمک به سازمان ها و خدمات آنها ایفا می کنند.

داوطلبان را می توان از جنبه های گوناگون تقسیم بندی کرد

انواع داوطلب

داوطلبان را می توان از جنبه های گوناگون تقسیم بندی کرد :

۱ـ از نظر شکل انجام خدمات داوطلبانه 

 داوطلب منفرد : این داوطلب خدمتش را به صورت انفرادی انجام می دهد .

داوطلب منفرد متخصص : خدمت این داوطلب بیشتر در فعالیت های تخصصی و خاص و بر اساس تجارب و توان فرد صورت می گیرد .

داوطلب منفرد غیر متخصص : این داوطلب خدماتش را به صورت کاملا آزاد انجام می دهد. قابل ذکر می باشد فعالیت در این نوع کار داوطلبانه بدون در نظر گرفتن تخصص می باشد. یعنی حتی یک فرد متخصص نیز بر اساس نوع نگرش و علاقه قلبی خود به انجام فعالیت هایی می پردازد که نیاز به هیچگونه تخصصی ندارد و صرفا جهت پیشبرد اهداف و برنامه ها می باشد.

داوطلب عضو گروه :‌ این داوطلب ، خدمات خود را در قالب گروه ارائه می دهد.

داوطلب متخصص عضو گروه : این داوطلب با تیم متخصص و در غالب گروه تخصصی خدمات خود را ارائه می دهد. مانند کارگروه آموزش و پژوهش .

داوطلب غیر متخصص عضو گروه : منظور از غیر متخصص یعنی اینکه فرد بدون در نظر گرفتن تخصص خود و در غالب گروه به ارائه خدمات بر اساس نیازهای سازمانی می پردازد.

یادآوری ۱ : انجام خدمات داوطلبانه در انجمن اتیسم به هردو صورت منفرد و گروهی انجام می گیرد.

یادآوری ۲ : هر داوطلب باید حوزه فعالیت خود را مشخص کند. تا انجمن و مدیر داوطلبین نسبت به پشتوانه حمایتی داوطلبین آگاهی داشته باشند. هر داوطلب را با توجه به انتخاب حوزه و حد فرد بشناسند و بر اساس انتخاب میزان فعالیت های فرد داوطلب از او انتظار همکاری داشته باشند.

۲ـ از نظر زمان انجام خدمات داوطلبانه

الف) داوطلب دائمی : داوطلبی است که به طور مستمر و مداوم قسمتی از اوقات فراغت خود را به فعالیت در زمینه خدماتی که مشخص کرده اختصاص می دهد . مثلاً چندین ساعت در هفته یا یک ، دو یا سه روز در هفته و یا یک هفته در ماه فعالیت می کند.( اعلام میزان فعالیت، نا محدود و بر اساس اعلام خود داوطلب می باشد ).

ب) داوطلب غیردائمی : داوطلبی است که در هنگام برگزاری برنامه ها  و در مواقع لزوم از مهارت ها و تجارب آنان استفاده می شود و زمان مشخصی برای بهره گیری از آنان وجود ندارد .

یادآوری۱ : فرد داوطلب باید از نظر زمانی مشخص کند که چگونه قادر به همکاری می باشد.

یادآوری ۲ : تقسیم بندی های فوق صرفا جهت کسب شناخت از فرد داوطلب و سهولت در انجام برنامه ریزی ها و دریافت و ارائه خدمات داوطلبانه می باشد. و هر فرد آزاد است که نوع همکاری خود را مشخص کند.

۳ـ از نظر کیفیت انجام خدمت داوطلبانه

داوطلب مفید : کسی است که علاوه بر دارا بودن آگاهی و توانایی لازم برای انجام کارهای خیر ، وظایف خود را به نحو احسن انجام می دهد .

داوطلب غیرمفید : کسی که برای پیشبرد مقصود شخصی و یا پیدا کردن مقام و موقعیت خاصی به گروه داوطلبان می پیوندد و یا فرد ناامید و بدبینی است که با افکار مسموم خود باعث ناامیدی و بدبینی در گروه داوطلبان یا اجتماع می شود.

7
    • ارائه پیشنهادات و انتقادات خود به مسئولین و برنامه ها .
    • مشارکت فردی و گروهی در فعالیت ها.
    • ذکر تاریخ روز و ساعت ورود و خروج در دفتر ثبت فعالیت های داوطلبین به همراه امضاء.
    • حساس سازی جامعه نسبت به اختلال طیف اتیسم.
    • تشویق دیگران برای پیوستن به جمع داوطلبین انجمن اتیسم ایران.
    • ارائه گزارش از فعالیت های خود در هر واحد انجمن اتیسم ایران به مدیر امور داوطلبین.
    • نداشتن ارتباط با خانواده کودکان اتیسم مگر با هماهنگی های لازم. (از لحاظ کرامت انسانی و همچنین آسیب ندیدن داوطلب و خانواده دارای فرزند اتیسم از لحاظ روحی و جسمی).
    • ارائه گزارش از حضور در غرفه ها، نشست ها، جشن ها و همایش ها.
    • تلاش در جهت انجام مسئولیت ها به نحو احسن.
    • فعالیت در روزها و ساعاتی که از پیش تعیین شده. (در صورتی که فرد داوطلب نمی توانست در زمان اعلام شده حضور پیدا کند زودتر ویا حتما ۲۴ ساعت قبل یا در شب قبل به مدیر واحد داوطلبین اطلاع رسانی کند تا در صورت نیاز داوطلب دیگری جایگزین وی شود).

شرح وظایف داوطلبین

  • شرکت در جلسه توجیهی جهت دریافت آموزش و کسب آگاهی و شناخت صحیح از شرایط خاص کودکان اتیسم و خانواده هایشان.
  • اعلام توانمندی ها، تا در صورت نیاز از توانایی های هر داوطلب به شکل مناسب بهره گیری شود.
  • رعایت قوانین انجمن و واحد داوطلبین .
  • حفظ و مراقبت از اسناد و اطلاعات انجمن اتیسم ایران.
  • تلاش درجهت معرفی صحیح اختلال طیف اتیسم  و افزایش آگاهی جامعه از فعالیت های انجمن اتیسم ایران .  ( داوطلبین سفیران ارزشمند انجمن اتیسم ایران می باشند ).
  • ترویج فرهنگ صلح و نوع دوستی از طریق انجام فعالیت های هدفمند.
  • شرکت در دوره های آموزشی جهت افزایش سطح دانش و مهارت های فردی .
  • مشخص کردن حدود کار داوطلبی خویش ( بر اساس تقسیم بندی های ذکر شده ).
  • در ارتباط بودن با مدیر امور داوطلبین .
  • ارائه طرح ها و پیشنهادات جهت ارائه خدمات آموزشی، فرهنگی ، ورزشی و هنری و غیره.
  • تقویت نقش پذیری آنها جهت انجام فعالیت های داوطلبانه و تقویت روحیه داوطلبی در ارائه خدمات داوطلبانه.
  • ایجاد محیطی ایمن و تاب آور برای داوطلبین.
  • راه اندازی واحد داوطلبین شعب و دفاتر همسو.
  • ارائه گزارش عملکرد ( ماهانه ، فصلی و سالانه ) به مقامات فوق.
  •  کسب اطلاعات جدید و مفید مدیریتی و اجرایی .
  • رسیدگی به مشکلات داوطلبین ( در حوزه فعالیتهای درون سازمانی ).
  • برگزاری جلسات دورهمی جهت افزایش انگیزه و نشاط در بین داوطلبین.
  •  برگزاری جشن تقدیر و تشکر از داوطلبین در آخر هر سال و انتخاب داوطلب نمونه.
  • نظر سنجی  ( عملکرد داوطلبین – عملکرد مدیر داوطلبین – عملکرد و نحوه برخورد واحدی که داوطلب با آن همکاری می کند – جشن ها و نشست ها و کارگاهها ) .
  • نحوه فعالیت داوطلبان را به سمت و سوی ارائه خدمات داوطلبانه هدایت نماید.

 

وظایف مدیر امور داوطلبین انجمن اتیسم ایران

  • سازماندهی فعالیت هایی جهت شناسایی و جذب نیروی داوطلب .
  • سازماندهی فعالیت هایی جهت بکارگیری توانمندی های داوطلبین متخصص و غیر متخصص.
  • آموزش به داوطلبین جدید با همکاری واحد آموزش و واحد حمایتی.
  • ارتباط با دیگر واحدهای انجمن اتیسم ایران جهت همکاری داوطلبین با این واحد ها.
  • تهیه لوازم و امکانات جهت فعالیت داوطلبین.
  • نظارت بر نحوه عملکرد داوطلبین و دریافت گزارش از داوطلبین حاضر در هر برنامه .
  • نظارت بر نحوه عملکرد دیگر واحدها با داوطلبین.
  • ارتقاء سطح کمی و کیفی خدمات داوطلبان.
  • سازماندهی داوطلبین بر اساس تخصص و روز فعالیت.
  • ایجاد روحیه شور ، نشاط ، دوستی و همدلی در بین داوطلبین.
  • معرفی خدمات داوطلبانه به جامعه جهت آگاهی دیگران نسبت به فعالیت های داوطلبانه و پیوستن به جمع داوطلبین انجمن اتیسم ایران.
  • اعلام برنامه ها توسط واحد های مختلف به واحد داوطلبین و درخواست کتبی جهت برخورداری از خدمات داوطلبان حداقل یک هفته قبل از اجرای برنامه.
  •  ایجاد انگیزه در داوطلبین جهت انجام فعالیت های بیشتر
  •  ارائه گواهی فعالیت داوطلبانه به داوطلبین فعالی که یک سال در انجمن فعالیت داشته اند
  • ارائه گزارش ، نقد و پیشنهاد در خصوص فعالیت های داوطلبان .
  •  اهمیت به نیروی داوطلب و استفاده از توانمندی های داوطلبین به شکل صحیح.
  • توقع به اندازه و به جا از فرد داوطلب ( بر اساس انتخاب نوع فعالیت داوطلبانه فرد ).
  • ایجاد حس نشاط و افزایش حس رضایتمندی در داوطلبین .
  • مهیا کردن جشن پایان سال داوطلبین و انتخاب داوطلب نمونه.
  • فراهم کردن جشن های تقدیر و تشکر از داوطلبین در طول سال.

وظایف انجمن اتیسم ایران در قبال داوطلبین

  • آموزش صحیح به داوطلبین در خصوص فعالیت های انجمن و اختلال طیف اتیسم.
  • آموزش به نیروهای ستادی جهت رفتار صحیح با داوطلبین.
  • مهیا کردن امکانات و فضای مناسب برای داوطلبین.
  • حفظ احترام و برخورد مناسب با فرد داوطلب.
  • به رسمیت شناختن داوطلب و خدمات داوطلبانه.
  • برگزاری کارگاههای متناسب با حوزه داوطلبین.
  • ارائه قوانین سازمانی به داوطلبین .
  • ارائه لباس فرم و شال به داوطلبین.
  • ارائه کارت داوطلبی بعد از شش ماه فعالیت جهت استفاده داوطلب از شبکه دوستدار اتیسم.
  • فرهنگ‌سازی در زمینه کار داوطلبانه.
  • پوشش خدمات داوطلبین به شکل رسانه‌ای به ‌ویژه در صدا و سیما.
X